20 juli 2026 - 10:43

Lage waterstanden midden in de zomer: gevolgen nu al merkbaar

Hoewel het pas half juli is, staan de waterstanden in de rivieren nu al op een uitzonderlijk laag niveau. Door de aanhoudende hitte en droogte lijken de omstandigheden eerder op die van eind augustus of zelfs september. De gevolgen zijn inmiddels duidelijk merkbaar. De scheepvaart ondervindt hinder doordat schepen minder lading kunnen meenemen en moeilijker kunnen varen. Ook de industrie wordt geraakt door de beperkte beschikbaarheid van koelwater. De uitzonderlijk lage waterstanden onderstrepen hoe kwetsbaar Nederland is voor langdurige droogte en laten zien dat klimaatverandering steeds vaker leidt tot extremere weersomstandigheden, met grote gevolgen voor waterbeheer, economie en leefomgeving.

Lage waterstanden en aanhoudende droogte: de gevolgen

De aanhoudende droogte heeft niet alleen gevolgen voor de grote rivieren, maar zet ook de beschikbaarheid van zoet water in heel Nederland onder druk. Rijkswaterstaat en de waterschappen spreken inmiddels van een landelijk watertekort en nemen extra maatregelen om het beschikbare water zo goed mogelijk te verdelen. In verschillende regio’s gelden beperkingen voor het gebruik van oppervlaktewater om natuur, waterkeringen en de drinkwatervoorziening te beschermen. Vooral in Limburg is de situatie ernstig. Beken vallen droog, flora en fauna lopen onherstelbare schade op en er geldt een verbod op het onttrekken van oppervlaktewater voor onder meer beregening. Ook andere waterschappen nemen maatregelen om kwetsbare natuurgebieden en watergangen van voldoende water te blijven voorzien.

Rol van de Vereniging Nederlandse Riviergemeenten (VNR)

De toenemende droogte laat zien dat riviergemeenten zich niet alleen moeten voorbereiden op hoogwater, maar ook op langdurige periodes van watertekort. Juist daarin speelt de Vereniging Nederlandse Riviergemeenten (VNR) een verbindende rol. De VNR zet zich ervoor in dat riviergemeenten vroegtijdig worden betrokken. Onder andere bij landelijke en regionale keuzes over waterverdeling, rivierbeheer en ruimtelijke inrichting. Door kennis te delen en gezamenlijk op te trekken richting andere overheden helpt de VNR gemeenten om beter voorbereid te zijn op de gevolgen van toenemende droogte. Zo werken we samen aan een klimaatbestendig rivierengebied.