De gemeente Heusden (lid van de Vereniging Nederlandse Riviergemeenten (VNR)) heeft in 2025 samen met de Schone Maaswaterketen en Waterschap Aa en Maas een pilot uitgevoerd om zicht te krijgen op welke schadelijke stoffen via het riool in het oppervlaktewater, en daarmee de Maas, terechtkomen. Met metingen bij rioolgemaal Haarsteeg en de rioolwaterzuiveringsinstallatie (rwzi) in ’s-Hertogenbosch is inzicht verkregen in de bijdrage van indirecte lozingen. Uit onderzoek bleek dat met name bestrijdingsmiddelen en biociden, oplos- en ontvettingsmiddelen en PFAS in verhoogde concentraties voorkomen ten opzichte van de rwzi. Met deze inzichten heeft de gemeente Heusden enkele bronnen kunnen identificeren. De pilot laat zien dat gemeenten met een gerichte en praktische aanpak effectief inzicht kunnen krijgen in probleemstoffen. Ze kunnen zo bijdragen aan het verbeteren van de waterkwaliteit en de bescherming van drinkwaterbronnen.
Tijdens de taakgroep Maas dit voorjaar suggereerde wethouder Jeroen van den Bosch van de gemeente Heusden dat zo’n onderzoek ook interessant kan zijn voor andere (Maas)gemeenten. De kwaliteit van de rivier speelt immers een grote rol in de aantrekkelijkheid en gezondheid van de leefomgeving: schone rivieren dragen bij aan biodiversiteit, recreatie en een positief imago. Uitdagingen zoals afval en lozingen van schadelijke stoffen blijven aandacht vragen. Juist hier liggen kansen voor gemeenten om waterkwaliteit en ruimtelijke beleving te verbinden.
De VNR ondersteunt leden met onder andere kennisdeling en samenwerking. We doen dit via partnerschappen met medeoverheden en organisaties zoals Drinkable Rivers/Mayors for a drinkable Meuse. In dit kader is de Actiegids ‘Drinkbare Rivieren’ opgesteld. Gemeenten worden geholpen om gericht aan de slag te gaan met schone en beleefbare rivieren. Deze pilot van de gemeente Heusden is een mooi voorbeeld van de uitwerking van deze actiegids en een stap te zetten om te komen tot een drinkbare Maas.