Warmte uit Water is een samenwerking tussen Rijkswaterstaat, Alliander en de Vereniging Nederlandse Riviergemeenten (VNR). Met vijf gemeenten is onlangs een officiële samenwerkingsovereenkomst gesloten. Samen zetten zij stappen om aquathermie, duurzame warmte uit water, grootschalig toe te passen.
De eerste projecten starten in Zutphen en Lingewaard. Deze gemeenten vormen samen met West Maas en Waal, Rheden en Tiel een koplopergroep. Binnen deze groep wordt kennis gedeeld en gewerkt aan praktische toepassingen van warmte uit water.
Rijkswaterstaat:
“De samenwerking binnen Warmte uit Water laat zien wat er mogelijk is als kennis en praktijk samenkomen. Alle partners zijn nodig om aquathermie te ontsluiten als haalbare en betaalbare warmtebron voor Nederland. Samen versnellen we de warmtetransitie.”
Warmte uit rivieren, kanalen en meren
Nederland werkt toe naar een toekomst zonder aardgas. Dat vraagt om duurzame alternatieven voor verwarming en koeling van woningen en gebouwen. Een van de meest kansrijke oplossingen is warmte uit oppervlaktewater, zoals rivieren, kanalen en meren.
Rijkswaterstaat en Alliander werken al sinds 2018 samen aan aquathermie. Sinds 2023 is ook de VNR aangesloten om riviergemeenten te ondersteunen bij de grootschalige toepassing van deze duurzame warmtebron.
In 2024 is een nieuwe fase gestart met vijf koplopergemeenten. Zij verkennen de mogelijkheden voor lokale, duurzame warmtenetten op basis van aquathermie.
Wat is aquathermie?
Aquathermie is een techniek waarbij warmte wordt gewonnen uit afvalwater, drinkwater of oppervlaktewater. Met behulp van een warmtepomp wordt deze warmte opgewaardeerd tot een temperatuur die geschikt is voor het verwarmen van woningen.
In de zomer kan warmte uit water worden opgeslagen in de bodem voor gebruik in de winter. Andersom kan in de zomer koeling uit de bodem worden benut. Het water zelf wordt niet verbruikt: alles wat uit de rivier wordt ingenomen, stroomt na gebruik weer terug, alleen iets afgekoeld.
Aquathermie is daarmee een circulaire en duurzame warmteoplossing.
Samen sterk in de energietransitie
De energietransitie vraagt om betrouwbare, betaalbare en lokale oplossingen. Omdat water veel warmte bevat, is aquathermie een van de grootste potentiële warmtebronnen in Nederland.
Een grootschalige toepassing vraagt om samenwerking. Rijkswaterstaat beheert de grote wateren, Alliander is verantwoordelijk voor de energie-infrastructuur en de VNR verbindt riviergemeenten die met aquathermie aan de slag willen.
Door deze krachten te bundelen worden plannen sneller concreet en uitvoerbaar. Zo werken partijen samen aan een toekomst waarin inwoners kunnen rekenen op duurzame en betaalbare warmte.
VNR:
“Samen met Warmte uit Water verkennen we een nieuwe route naar duurzame warmtevoorziening. Dankzij de kennis en het netwerk van Warmte uit Water helpen wij gemeenten om daadwerkelijk stappen te zetten richting lokale warmtenetten. De ervaringen uit de eerste projecten bieden ook andere gemeenten handelingsperspectief.”
Actie vandaag voor de warmte van morgen
Met Warmte uit Water brengen de partners hun kennis, ervaring en netwerken samen om de ontwikkeling van grootschalige aquathermie in Nederland te versnellen. De ondertekening van de samenwerkingsovereenkomst onderstreept hun gezamenlijke ambitie: warmte uit water als vanzelfsprekend onderdeel van de toekomstige energievoorziening.
Meer weten?
Bezoek de Bibliotheek Aquathermie voor actuele projecten en onderzoeken. Kijk ook op de website van het Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie voor meer informatie.