Uit een recent aangenomen motie van CDA-Kamerlid Hanneke Steen in de Tweede Kamer blijkt dat er nog altijd behoefte is aan een heldere definitiebepaling van ‘water en bodem sturend’. De motie, die met 94 stemmen werd aangenomen, laat zien dat er in politiek Den Haag geen eenduidig beeld bestaat van wat het principe precies inhoudt en hoe het moet worden toegepast in ruimtelijke keuzes. Die onduidelijkheid hangt samen met een langere politieke ontwikkeling waarin het begrip in opeenvolgende kabinetten verschillend is ingevuld, van ‘sturend’ tot ‘rekening houden met’, waardoor de interpretatie in de Kamer uiteen blijft lopen tussen een richtinggevend kader en een meer bepalend principe.
Zienswijze VNR op Nota Ruimte
In de zienswijze van de VNR op de Nota Ruimte in 2025 constateren wij dat het principe ‘water en bodem sturend’ is afgezwakt naar ‘rekening houden met’. We hebben er voor gepleit dat de opgaven als gevolg van klimaatverandering, zoals het hoogwaterbeschermingsprogramma en Ruimte voor de Rivier 2.0, onverminderd moeten worden opgepakt. Deze opgaven vormen een noodzakelijke voorwaarde voor toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen voor een bestendig rivierengebied. Gemeenten werken dagelijks binnen het rivierengebied. Zij zien dat de fysieke realiteit, zoals hoge rivierafvoeren en langdurige droogteperioden, een consistent en voorspelbaar beleidskader vraagt.
Strategische thema’s
De VNR heeft een verbindende en agenderende rol op onderwerpen als Ruimte voor de Rivier en de rol van rivierwater in ruimtelijke ordening. Wij werken langs drie samenhangende strategische thema’s:
- ‘integraal rivier- en gebiedsmanagement’,
- ‘de rivier als klimaat- en energiebron’ en
- ‘schone, beleefbare rivieren’.
In al deze thema’s staat de koppeling tussen water, ruimte en maatschappelijke ontwikkeling centraal. Tevens wordt er gezocht naar samenhang tussen nationale beleidskaders en lokale uitvoerbaarheid. Wij brengen onder andere gemeenten, Rijk en provincies samen. Daarnaast zorgen we voor kennisdeling en vertegenwoordigen we gezamenlijke belangen van riviergemeenten in beleidsprocessen. Juist tegen de achtergrond van de huidige onduidelijkheid rond het principe ‘water en bodem sturend’ zetten wij in op bijvoorbeeld strategische beïnvloeding, zodat landelijke ambities beter aansluiten bij de realiteit en opgaven in het rivierengebied.